नेपालमा पछिल्लो समय AI Voice Scam अर्थात् कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट नक्कली आवाज प्रयोग गरेर ठगी गर्ने प्रवृत्ति तीव्र रूपमा बढिरहेको छ। “कल उठाउनु अघि होसियार! ५ सेकेन्डमै बैंक खाता खाली” भन्ने चेतावनी सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेका छन्। यद्यपि ५ सेकेन्डमै खाता सिधै खाली हुने दाबी प्रायः अतिरञ्जित हुन सक्छ, तर जोखिम वास्तविक छ।
ठगीकर्ताहरूले अत्याधुनिक AI Voice Cloning Technology प्रयोग गरेर आफन्त, साथी, बैंक कर्मचारी वा सरकारी अधिकारीको जस्तै आवाज नक्कल गर्छन्। पीडितले आवाज चिनेको महसुस गर्दा तुरुन्तै विश्वास गरेर OTP, PIN, बैंक विवरण वा रकम ट्रान्सफर गर्न सक्छन्।
AI Voice Scam कसरी काम गर्छ?
- आवाज संकलन – सामाजिक सञ्जाल (Facebook, TikTok, YouTube) मा उपलब्ध भिडियो/अडियोबाट आवाज संकलन।
- AI Cloning – कृत्रिम बुद्धिमत्ताले केही सेकेन्डको अडियोबाट मिल्दोजुल्दो आवाज तयार पार्छ।
- इमर्जेन्सी बहाना – “म दुर्घटनामा परें”, “तुरुन्त पैसा पठाइदेऊ”, “OTP भनिदेऊ” जस्ता दबाब सिर्जना गर्ने सन्देश।
- तत्काल ट्रान्सफर – पीडितले सोच्ने मौका नपाई रकम पठाउने।
बैंक खाता साँच्चै ५ सेकेन्डमै खाली हुन्छ?
प्राविधिक रूपमा कुनै पनि बैंक खाताबाट रकम निकाल्न OTP, PIN, Password वा Mobile Banking Access आवश्यक पर्छ।
तर यदि पीडितले:
- OTP सेयर गर्यो भने
- Screen Sharing गर्यो भने
- फिसिङ लिंक क्लिक गर्यो भने
खाता तुरुन्तै जोखिममा पर्न सक्छ।
नेपालमा डिजिटल बैंकिङ विस्तारसँगै यस्ता ठगीका घटना बढिरहेका छन्।
कसरी जोगिने?
✔ अपरिचित नम्बरबाट आएको दबाबयुक्त कलमा तुरुन्तै विश्वास नगर्नुहोस्।
✔ कसैले आफन्तको आवाजमा पैसा मागेमा पहिले सीधै त्यस व्यक्तिलाई व्यक्तिगत नम्बरमा पुन: सम्पर्क गर्नुहोस्।
✔ OTP, PIN, CVV, Password कहिल्यै नदिनुहोस्।
✔ बैंकको आधिकारिक एप र वेबसाइट मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।
✔ शंकास्पद गतिविधि देखिएमा तुरुन्तै बैंक र प्रहरीलाई जानकारी दिनुहोस्।
कानुनी र सुरक्षा पक्ष
नेपालमा साइबर अपराधसम्बन्धी उजुरी प्रहरीको साइबर ब्युरोमार्फत दर्ता गर्न सकिन्छ। डिजिटल वित्तीय सुरक्षालाई मजबुत बनाउन बैंकहरूले पनि दुई तहको प्रमाणीकरण (Two-Factor Authentication) प्रयोग गरिरहेका छन्।
निष्कर्ष
AI Voice Scam नयाँ पुस्ताको डिजिटल ठगी हो। “५ सेकेन्डमै बैंक खाता खाली” भन्ने चेतावनी पूर्ण रूपमा शाब्दिक सत्य नहुन सक्छ, तर सावधानी नअपनाए क्षति चाँडो हुन सक्छ। सचेतना, प्रमाणीकरण र तथ्य जाँच नै सुरक्षाको मुख्य उपाय हुन्।
Post a Comment
0Comments