अमेरिका–बङ्गलादेश नयाँ व्यापार सम्झौता: शून्य भन्सार सुविधाले परिधान निर्यातमा ठूलो उछाल, भारतमा बढ्यो चिन्ता

अमेरिकासँग भएको नयाँ व्यापार सम्झौताले बङ्गलादेशको परिधान उद्योगलाई ऐतिहासिक अवसर प्रदान गरेको छ। अब अमेरिकी कपास तथा म्यान–मेड फाइबर प्रयोग गरेर उत्पादन गरिएका केही बङ्गलादेशी कपडाहरू अमेरिकी बजारमा शून्य भन्सार दरमा प्रवेश गर्न पाउने भएका छन्। यस निर्णयले बङ्गलादेशको परिधान निर्यातमा उल्लेखनीय वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ, विशेषगरी वालमार्ट र टार्गेटजस्ता ठूला खुद्रा चेनहरूमा आपूर्ति विस्तार हुने अनुमान गरिएको छ।

चीनपछि विश्वकै दोस्रो ठूलो परिधान निर्यातकको रूपमा चिनिएको बङ्गलादेशको स्थिति यस सम्झौतापछि अझ मजबुत बन्ने विश्लेषण गरिएको छ। उत्पादन लागतमा प्रतिस्पर्धात्मक लाभ र भन्सार छुटको संयोजनले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा उसको पहुँच फराकिलो बनाउने देखिन्छ। विदेशी लगानी, रोजगारी वृद्धि र आर्थिक विस्तारमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने सम्भावना छ।

यता भारतमा भने यस निर्णयप्रति चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। भारतीय परिधान निर्यातकर्ताहरूले समान शून्य भन्सार सुविधा नपाएको अवस्थामा अमेरिकी बजारमा प्रतिस्पर्धा कमजोर हुने आशंका गरिएको छ। यसले दक्षिण एसियाली क्षेत्रमा व्यापार सन्तुलन र अमेरिकी रणनीतिक प्राथमिकतामाथि बहसलाई तीव्र बनाएको छ।

दक्षिण एसियाली अर्थतन्त्रमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने सम्भावना बोकेको यो कदमले क्षेत्रीय व्यापार प्रतिस्पर्धालाई नयाँ दिशातर्फ मोड्ने संकेत दिएको छ। अब आगामी दिनहरूमा भारतले कस्तो कूटनीतिक र व्यापारिक रणनीति अपनाउने भन्ने विषय पनि चासोको केन्द्रमा रहनेछ।