🌽 ४२ हजार लगानी, ५० हजार आम्दानी! मकै खेतीको वास्तविकता देखेर किसान आक्रोशित, "यति नाफाले कसरी टिक्छ कृषि?

🌽 मकै खेती: कागजमा कृषि क्रान्ति, वास्तविकतामा किसानको पीडा?

देशमा कृषि उत्पादन बढाउने, युवालाई स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्ने र कृषि क्षेत्रलाई आधुनिक बनाउने चर्चा धेरै सुनिन्छ। तर खेतबारीमा पसिना बगाउने किसानको वास्तविक अवस्था के छ भन्ने कुरा लागत र आम्दानीको साधारण हिसाबले नै देखाउँछ।

एक किसानले सार्वजनिक गरेको हिसाबअनुसार मकै खेतीको लागत हेर्दा अवस्था निकै चुनौतीपूर्ण देखिन्छ।

📌 अनुमानित लागत खर्च

🌱 बीउ – रु ५,०००
🌱 युरिया मल – रु ३,०००
🌱 डीएपी मल – रु ४,७००
🌱 पोटास – रु १,७५०
🌱 जोत्न – रु ५,५००
🌱 रोपाइँ मजदुरी – रु ४,८००
🌱 गोडमेल – रु २,४००
🌱 विषादी तथा भिटामिन – रु ३,०००
🌱 गोठे मल बोक्ने तथा छर्ने – रु २,५००
🌱 भाँच्ने तथा खोस्रने मजदुरी – रु ४,८००
🌱 थ्रेसर, सुकाउने, उठाउने, पानी, बिजुली तथा विविध खर्च – रु ५,०००

💰 जम्मा लागत: रु ४२,४५०

📌 उत्पादन

🌽 ५० मन मकै × रु १,००० = रु ५०,०००

📌 खुद नाफा

💵 रु ५०,००० – रु ४२,४५० = रु ७,५५० मात्र

अब प्रश्न उठ्छ—महिनौंको मेहनत, जोखिम, मौसमको अनिश्चितता, रोग–कीराको डर, मल–बीउको महँगी, मजदुरी खर्च र बजारको उतारचढाव बेहोरेर अन्त्यमा केही हजार रुपैयाँ नाफा हुँदा किसान कसरी उत्साहित हुन्छ?

कृषि क्षेत्रमा काम गर्ने धेरै युवाहरूको गुनासो छ कि उत्पादन लागत लगातार बढिरहेको छ तर बजार मूल्य र सरकारी समर्थन त्यही अनुपातमा बढ्न सकेको छैन। कतिपय किसानहरू ऋण लिएर खेती गर्छन्, तर उत्पादन बेचिसकेपछि ऋण तिर्नसमेत कठिन हुने अवस्था आउने गरेको बताउँछन्।

यद्यपि, यस्ता हिसाब खेत, स्थान, उत्पादन क्षमता, मौसम, बजार मूल्य तथा व्यवस्थापनअनुसार फरक हुन सक्छन्। केही किसानहरूले राम्रो उत्पादन र उचित बजार पाएमा बढी आम्दानी गर्न सक्छन् भने कतिपयले घाटासमेत बेहोर्नुपर्छ।

तर एउटा कुरा स्पष्ट छ—कृषिलाई देशको मेरुदण्ड भनिरहँदा किसानको लागत, उत्पादन र बजार व्यवस्थापनलाई प्राथमिकता नदिने हो भने कृषि क्षेत्रप्रति युवाको आकर्षण घट्दै जान सक्छ।

🌽 किसानको पसिनाको उचित मूल्य पाउनु उसको अधिकार हो, सुविधा होइन।

👉 तपाईंको विचारमा किसानलाई सबैभन्दा बढी राहत केमा दिनुपर्छ—मलमा, बजारमा, बीमामा कि अनुदानमा?