गोरखामा कालो बेसारको व्यावसायिक खेतीबाट कृषि क्षेत्रमा नयाँ आशा, २९ रोपनीमा १० हजार केजी उत्पादन गर्ने लक्ष्य

---

गोरखामा कालो बेसारको व्यावसायिक खेतीबाट नयाँ सम्भावना, एक वर्षमै १० हजार केजी उत्पादन गर्ने लक्ष्य

गोरखा, नेपाल | कृषि विशेष

नेपालमा व्यावसायिक तथा औषधीय खेतीप्रति किसानहरूको आकर्षण बढ्दै गइरहेका बेला गोरखा नगरपालिका–९, लक्ष्मीबजारमा ठूलो परिमाणमा कालो बेसार (Black Turmeric) को व्यावसायिक खेती सुरु गरिएको छ। बि एण्ड बी कृषि तथा पशुपन्छी फर्मले करिब २९ रोपनी क्षेत्रफलमा कालो बेसारको खेती गरेर नेपालमै औषधीय बाली उत्पादनको नयाँ उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।

फर्मका सञ्चालक यादव बस्नेतका अनुसार नेपालमा पहिलो पटक यति ठूलो क्षेत्रफलमा कालो बेसारको व्यावसायिक खेती गरिएको हो। पछिल्ला केही वर्षयता औषधीय वनस्पति तथा जडीबुटीजन्य उत्पादनको माग बढ्दै गएकाले भविष्यको सम्भावना देखेर यस खेतीमा लगानी गरिएको उनले बताए।

खेतीका लागि काठमाडौंबाट ७०० केजी गुणस्तरीय कालो बेसारको बीउ ल्याएर रोपिएको हो। ती बीउबाट हाल करिब २३ हजार बिरुवा सफलतापूर्वक उत्पादन भएका छन्। बिरुवाको वृद्धि सन्तोषजनक रहेको र मौसमले साथ दिएमा एक वर्षपछि ८ हजारदेखि १० हजार केजीसम्म उत्पादन हुने लक्ष्य राखिएको फर्मले जनाएको छ।

कालो बेसार किन विशेष छ?

साधारण बेसारभन्दा कालो बेसार निकै दुर्लभ र मूल्यवान मानिन्छ। यसको भित्री भाग गाढा नीलो वा कालो रङको हुने भएकाले यसलाई Black Turmeric भनिन्छ। यो मुख्य रूपमा आयुर्वेदिक औषधि, एलोपेथिक औषधि, जडीबुटीजन्य उत्पादन, स्वास्थ्य पूरक सामग्री, सौन्दर्य सामग्री तथा अनुसन्धानका क्षेत्रमा प्रयोग गरिन्छ।

विज्ञहरूका अनुसार कालो बेसारमा पाइने प्राकृतिक तत्वहरूले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन, सूजन कम गर्न तथा विभिन्न स्वास्थ्यसम्बन्धी अनुसन्धानमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ। त्यसैले यसको माग नेपालसँगै भारत, चीन तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि बढ्दै गएको छ।

किसानका लागि आम्दानीको नयाँ अवसर

कालो बेसार उच्च मूल्यमा बिक्री हुने भएकाले यसलाई भविष्यको उच्च आम्दानी दिने नगदे बालीको रूपमा हेरिएको छ। उत्पादन सफल भएमा किसानहरूले परम्परागत खेतीभन्दा राम्रो आम्दानी गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यस खेतीले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्नुका साथै युवाहरूलाई आधुनिक कृषि व्यवसायतर्फ आकर्षित गर्न समेत सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ। साथै, नेपालमा आयात हुने केही औषधीय कच्चा पदार्थलाई स्वदेशमै उत्पादन गर्न सकिने सम्भावना पनि बढेको छ।

कृषि क्षेत्रमा सकारात्मक सन्देश

गोरखाबाट सुरु गरिएको यो पहलले नेपालको कृषि क्षेत्रमा नयाँ उत्साह थप्ने अपेक्षा गरिएको छ। यदि उत्पादन, प्रशोधन, ब्रान्डिङ र बजार व्यवस्थापन प्रभावकारी बनाउन सकिएमा कालो बेसार नेपालकै महत्वपूर्ण निर्यातयोग्य औषधीय बालीका रूपमा स्थापित हुन सक्छ।

कृषि विज्ञहरूका अनुसार सरकारी निकाय, निजी क्षेत्र र किसानबीच सहकार्य बढेमा कालो बेसारजस्ता उच्च मूल्यका औषधीय बालीले नेपालको ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई थप बलियो बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउनेछ।

यस सफल प्रयासले देशभरका किसानलाई परम्परागत खेतीसँगै नयाँ सम्भावनायुक्त औषधीय खेतीतर्फ प्रेरित गर्ने विश्वास गरिएको छ।

---