युरोपेली देशहरूले इरानसँग होर्मुज जलडमरूमध्यमा जहाज आवागमनबारे वार्ता सुरु गरे: विश्व तेल बजारमा नयाँ प्रभाव

मध्यपूर्वको अत्यन्तै संवेदनशील समुद्री मार्ग होर्मुज जलडमरूमध्य (Strait of Hormuz) सम्बन्धी नयाँ घटनाक्रमले विश्वको ध्यान फेरि आकर्षित गरेको छ। हाल विभिन्न युरोपेली देशहरूले इरानसँग जहाज आवागमन र सुरक्षित मार्ग सुनिश्चित गर्न वार्ता सुरु गरेको खबर सार्वजनिक भएको छ। इरानी सरकारी टेलिभिजनका अनुसार चीन, जापान र पाकिस्तानका जहाजहरूलाई मार्ग अनुमति दिइएपछि अब युरोपेली देशहरूले पनि इरानसँग संवाद सुरु गरेका हुन्।

होर्मुज जलडमरूमध्य विश्वकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण ऊर्जा मार्गमध्ये एक मानिन्छ। विश्वको ठूलो हिस्सा कच्चा तेल र प्राकृतिक ग्यास यही मार्गबाट अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुग्ने गर्दछ। यस क्षेत्रमा कुनै अवरोध सिर्जना हुँदा तेलको मूल्य, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार तथा विश्व अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष प्रभाव पर्छ।

इरान, अमेरिका र इजरायलबीचको तनावपछि यस क्षेत्रमा जहाज आवागमनमा ठूलो कमी आएको थियो। इरानले सुरक्षा कारण देखाउँदै मार्ग प्रयोगमा कडा नियन्त्रण लागू गरेको बताइएको छ। हाल केही देशका जहाजहरूलाई विशेष अनुमति प्रक्रियामार्फत मार्ग दिइएको खबर सार्वजनिक भएको छ।

युरोपेली राष्ट्रहरूले सम्भावित ऊर्जा संकट र तेल आपूर्ति अवरोध रोक्न कूटनीतिक बाटो अपनाउन थालेका छन्। रिपोर्टहरूका अनुसार केही देशहरूले सैन्य हस्तक्षेपभन्दा वार्तालाई प्राथमिकता दिएका छन्।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यदि वार्ता सफल भयो भने विश्व बजारमा तेल आपूर्ति सहज हुन सक्छ र मूल्य स्थिर रहन सहयोग पुग्न सक्छ। तर स्थिति अझै संवेदनशील रहेको र क्षेत्रीय तनावले भविष्यमा थप असर पार्न सक्ने चेतावनी पनि दिइएको छ।