काठमाडौंको ट्राफिक जाम हटाउन JICA को १ खर्ब ८८ अर्बको मास्टर प्लान: सुरुङमार्ग, एलिभेटेड हाइवे र १३ ठूला परियोजना प्रस्ताव

काठमाडौंको ट्राफिक समस्या समाधानतर्फ ठूलो योजना: JICA ले प्रस्ताव गर्‍यो १ खर्ब ८८ अर्बको मास्टर प्लान

काठमाडौं उपत्यकामा दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको ट्राफिक जाम, सवारी चाप र शहरी यातायात व्यवस्थापनको चुनौती समाधान गर्ने उद्देश्यले जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (JICA) ले करिब १ खर्ब ८८ अर्ब रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको महत्वाकांक्षी १३ वटा पूर्वाधार परियोजनासहितको विस्तृत मास्टर प्लान प्रस्ताव गरेको छ।

प्रस्तावित योजनाले काठमाडौंको दीर्घकालीन सडक तथा यातायात प्रणालीलाई आधुनिक, सुरक्षित र प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य राखेको छ। तीव्र शहरीकरण, बढ्दो सवारी साधन र सीमित सडक क्षमताका कारण राजधानीमा देखिएको ट्राफिक समस्यालाई दीर्घकालीन रूपमा समाधान गर्न यो योजना तयार गरिएको बताइएको छ।

मास्टर प्लानअन्तर्गत भूमिगत सुरुङमार्ग (Tunnel), अन्डरपास, एलिभेटेड हाइवे, सडक विस्तार, नदी करिडोर विकास तथा नयाँ पुल निर्माण जस्ता ठूला पूर्वाधार आयोजना प्रस्ताव गरिएका छन्। यी परियोजनाहरूले प्रमुख चोकहरूमा हुने ट्राफिक चाप घटाउने, यात्रा समय कम गर्ने तथा सडक सुरक्षामा सुधार ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

योजनाका प्रमुख प्रस्तावहरूमध्ये चाबहिल–गौशाला सुरुङमार्ग, महाराजगञ्ज अन्डरपास, बागमती र विष्णुमती नदी किनारमा एलिभेटेड हाइवे, तथा गौशाला–तीनकुने रिङरोड खण्डलाई ८ लेनमा विस्तार गर्ने परियोजनाहरू विशेष महत्वका रूपमा हेरिएका छन्। यी आयोजनाले राजधानीका अत्यधिक व्यस्त सडक खण्डहरूमा सवारी आवागमनलाई सहज बनाउने लक्ष्य राखेका छन्।

यसका साथै नयाँ पुल निर्माण, वैकल्पिक सडक सञ्जाल विस्तार तथा आधुनिक ट्राफिक व्यवस्थापन प्रणाली विकासका योजनाहरू पनि समावेश गरिएको छ। दीर्घकालीन रूपमा सार्वजनिक यातायातको प्रभावकारिता बढाउने तथा आर्थिक गतिविधिलाई सहज बनाउने उद्देश्य पनि यस योजनामा रहेको जनाइएको छ।

यद्यपि, यस्तो महत्वाकांक्षी योजना कार्यान्वयनका लागि ठूलो लगानी, विस्तृत वातावरणीय अध्ययन, जग्गा व्यवस्थापन, प्राविधिक तयारी तथा विभिन्न सरकारी निकायबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक पर्ने विज्ञहरूको भनाइ छ। प्रस्तावित योजना कार्यान्वयनमा जानुअघि नेपाल सरकारको स्वीकृति, विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (DPR) तथा आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ।

यदि यो मास्टर प्लान स्वीकृत भई चरणबद्ध रूपमा कार्यान्वयन हुन सके काठमाडौं उपत्यकाको ट्राफिक जाम घटाउने, यात्रा समय कम गर्ने, सडक सुरक्षा सुधार गर्ने तथा राजधानीको समग्र शहरी यातायात प्रणालीलाई आधुनिक बनाउने दिशामा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल हुन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

काठमाडौंको भविष्यको यातायात व्यवस्थापन कस्तो हुने भन्ने विषयमा यो योजना अहिले व्यापक चर्चा र चासोको केन्द्र बनेको छ।